شهرت جهانی سنگ های ایرانی

جایگاه سنگ ایران در دنیا

حقیقت امر این است که رتبه بندی سنگ های طبیعی را بر اساس سه پارامتر می توانیم داشته باشیم. 1- استفاده از سنگ طبیعی در اماکن تاریخی و همچنین سازه هایی که امروز ساخته می شود. 2- وجود معادن سنگ و 3- تولید، برش و فرآوری سنگ ساختمانی

بنابراین هر زمانی که نام ایران را به خاطر سنگ ایران در دنیا شنیدیم باید بببینیم که منظور کدام مورد می تواند تلقی شده باشد. در واقع ما هر سه مورد را می توانیم تایید کنیم و علاوه بر سازه های سنگی چندین هزار ساله ای که داریم، از معادن سنگ های مختلف غنی هستیم و تولید و فرآوری نیز می توانیم در بین ده کشور اول دنیا معرفی شویم. همه این صحبت ها حاکی از آن است که ما در دنیای بین الملل برای سنگ طبیعی و سنگ ساختمانی حرفی برای گفتن داریم و در مواردی نیز حتی رتبه اول را از آن خود داریم. بنابراین در این وبلاگ از ایران سنگ قصد داریم که شهرت جهانی سنگ های ایرانی را بررسی کرده و موضوع را دقیق تر تحلیل کنیم.

معادن سنگ ایران

وقتی صحبت از سنگ ساختمانی می شود یعنی همه معادن تراورتن، گرانیت، مرمریت، کریستال، لایم استون، بازالت، سنداستون و … را در بر می گیرد. بنابراین نباید روی جنس خاصی تمرکز کرد و همه جنس های معادن باید بررسی شوند. کشورمان ایران از نظر تنوع در سنگ تراورتن رتبه اول دنیا را دارد. از معروف ترین تراورتن های کشور می توانیم به سنگ های عباس آباد، حاجی آباد، دره بخاری، سیلور تکاب، کاشان، طرق و … اشاره کنیم. این صحبت به این معناست که ما در بحث تراورتن رتبه اول را داریم و می توانیم با کشورهای دیگر به راحتی و به درستی رقابت کنیم. در بخش گرانیت ها اما کمی ضعیف هستیم. در واقع می توانیم غول گرانیت های جهان را کشورهایی مثل هند و برزیل معرفی کنیم. البته در کشورمان معادن مهم گرانیت مانند زاهدان، سنگ نهبندان، نطنز، تویسرکان و … اشاره داشت. در بین معادن سنگ مرمریت نیز می توانیم رتبه سوم تا پنجم را در دنیا داشته باشیم.

باید بدانیم که ایران عزیزمان غنی از معادن سنگ طبیعی بوده و تا به امروز نیز بسیاری از معادن هنوز کشف نشده یا دست نخورده اند. در این بین مرمریت ها نیز خودنمایی می کنند. از معروف ترین سنگ ماربل ایران می توانیم به ماربل های لاشتر و دهبید اشاره کنیم. این دو سنگ مرمریت شهرت جهانی داشته و هر روزه از شهرک های سنگبری به سراسر دنیا صادر می شوند. همچنین سنگ های ماربل دیگر مانند مشکی نجف آباد، دهبید اسپایدر، جوشقان، سنگ صلصالی، پرطاووسی، ارسنجان، خوی، هرسین و ده ها معدن سنگ دیگر نیز هستند که هر یک در بازار های جهانی حرفی برای گفتن داشته و در انواع فرآوری های مختلف تولید و صادر می شوند. در بین معادن سنگ چینی یا همان کریستال نیز رتبه پایین تر از دهم را داشته و این رتبه را باید مدیون معادن سنگ چینی مانند الیگودرز، ازنا، لایبید، قروه، نیریز و … بدانیم. بنابراین اگر مطلب فوق را بخوانیم، به این نتیجه می رسیم که در بازار سنگ جهانی می توانیم رتبه های خیلی بهتری را از آن خود کنیم و با تولید و صادرات سنگ با کیفیت می توانیم سهم بیشتری از بازار های سنگ بین الملل را از آن خود سازیم.

تولید و فرآوری

در دنیای امروز می توانیم بیش از 50 درصد کل تولید و مصرف بین الملل را سنگ اسلب در نظر بگیریم. یعنی همه سنگ هایی که به صورت های مختلف و اشکال گوناگون تولید می شوند تنها نصف تولید و مصرف جهانی را در بر می گیرند و مابقی همگی صرف سنگ اسلب می شود. در واقع در کشور های نوین جهانی و کشورهایی که تولید سنگ در آن ها انبوه است بیش از 80 درصد تولید و فرآوری مختص سنگ اسلب بوده و مانند کشور ما عمل نمی کنند. از همین روست که کوپ های صادراتی ما عمدتا اسلب بر و شش بر هستند که برای این منظور خریداری می شوند. اما اگر بخواهیم صنعت سنگ کشورمان را در بین دیگر کشور ها مقایسه کنیم می توانیم در خوشبینانه ترین حالت ممکن رتبه دهم را از آن خود سازیم.

کشورهایی مانند چین، ایتالیا، هند، برزیل، تایوان، مصر، عمان، ترکیه و چند کشور دیگر از نظر میزان تولید و فرآوری سنگ از ما جلوتر و بهتر عمل می کنند. شاید بتوانیم نبود زیرساخت های لازم و نبود همکاری حکومت و دولت را در این زمینه دخیل کنیم اما باید بدانیم که خود ما نیز تا حدودی ایجاد کننده وضع موجود بوده ایم. تاجر های سنگ ایران امروزه کار بسیار دشواری در پیش رو دارند؛ کاری که بتوانند سنگ های کشورمان را به پروژه های بین المللی معرفی کرده و در نهایت برنده بازی شوند. چرا که می توان گفت تقریبا مشابه هر سنگی که ما داریم را می توانند از کشور های دیگر، با کیفیت به مراتب بالاتر و از همه مهم تر قیمت پایین تر خریداری کنند. البته لازم به ذکر است که برخی از سنگ های ما مانند ماربل پتراگری یا همان مرمریت لاشتر تا به امروز هیچ جایگزینی پیدا نکرده است و کسی که به دنبال این سنگ باشد باید از ایران خرید کند. این موضوع می تواند در کنار برخی از موارد دیگر نفطه عطفی برای صادرات غیر نفتی ما به شمار آید.

در حال حاضر کارخانه های سنگبری و شهرک های سنگبری گسترده ای در کشورمان فعال هستند. مهم ترین شهرک سنگبری ایران را می توانیم شهرک محمود آباد تلقی کنیم. در کنار آن البته می توانیم دو شهرک دیگر یعنی رضوانشهر و نجف آباد را نیز به لیست اضافه کنیم. این سه شهرک در اصفهان می توانند تولید و فرآوری بیش از نیمی از سنگ کل کشور را بر عهده گیرند و در واقع می توانیم اصفهان را قطب سنگ ایران در نظر بگیریم. همچنین در استان هایی مانند تهران، لرستان، فارس، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، آذربایجان غربی، کرمانشاه و… نیز شهرک های صنعتی سنگبری وجود دارند که در مجموع می توانند مانند اصفهان برش و تامین سنگ را بر عهده گیرند. بنابراین از نظر تولید، فرآوری و تجهیز بودن دستگاه ها نیز می توانیم حرفی برای گفتن در صنعت سنگ جهانی را داشته باشیم.